حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
368
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
طول حكومتشان اقدامات بسيارى را جهت شكوفايى اقتصادى مصر و ازدياد توليدات كشاورزى آن ، و ايجاد رفاه و آسايش براى مردم و احراز نمونه تمدنى ممتاز كه نقش به سزايى در بالا رفتن موقعيت مصر داشت ، انجام دادند و از همان روز ، مصر نزد تمام مسلمانان بهعنوان پيشاهنگ شناخته شد . خلفاى مصر حساسيت بالايى نسبت به قضاياى جهان عرب داشتند كه اين حساسيت در نتيجهء پشتوانههاى تاريخى و نيز در نتيجهء زندگىشان تحت لواى اسلام در يك چارچوب مرزى مشخص ، و داشتن سرنوشت واحد بود . لذا بيشترين دلمشغولى آنها در جهت جهش به سوى آيندهء عربى برتر بود ؛ اين در حالى بود كه انسان عربى از وجود حكومت عباسى از هم گسيخته شده ، نااميد گشته بود . دكتر خضر احمد عطاء اللّه در كتابش ( الحياة الفكرية في مصر في العصر الفاطمي ) در صفحهء 6 به بعد در صفحات مختلف مىنويسد : فاطميين كوشيدند تا خلافت فاطمى ، در مصر مستقر شود ، آنها يقين داشتند اين سرزمين سرسبز و شايسته ، بهترين سرزمين براى بقا و رشد تمدن فاطمى است ، تا مسلمانان و بلكه همهء جهان از ثمرات اين تمدن پويا ، بهرهمند شوند . لذا مىبينيم « جوهر صقلى » پايههاى شهرى بزرگ يعنى قاهره را بنا مىنهد كه محل پيدايش عمالقه مىگردد تا پرچم انديشه و تمدن را برافرازند . « جوهر » همچنين دانشگاه « ألأزهر » را برپا مىكند تا مدتى بعد ، برجستهترين دانشگاههاى دنيا و مقصود هزاران دانشپژوه از تمام نقاط جهان اسلام گردد . . . . زادگاه خلفاى فاطمى از خليفه « الحاكم بأمر اللّه » تا آخرين آنها « العاضد باللّه » ، در مصر بوده است . آنان همگى از آب نيل اين سرزمين نوشيدند ، و بر